M.A.W. Gerding (Den Haag, 1951)

Michiel Gerding studeerde geschiedenis in Utrecht en was meer dan 30 jaar provinciaal historicus van Drenthe. In 1995 promoveerde hij op 'Vier eeuwen turfwinning. De verveningen in Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel tussen 1550 en 1950'.

Hij werkte mee aan talloze boeken, tijdschriften en projecten, van populaire publicatiereeksen als 'Drenthe Toen & Nu' tot de driedelige 'Encyclopedie van Drenthe' en gemeentelijke geschiedschrijvingen zoals 'Geschiedenis van Emmen en Zuidoost-Drenthe'. 

De eindredactie van het boek 'Geschiedenis van Drenthe. Een nieuw perspectief' is verzorgd door dr. Jan van der Meer.

Interview in het Dagblad van het Noorden: Provincie zonder stad en open water

michiel 150x150Op 23 oktober 2015 verscheen in het Dagblad van het Noorden een uitgebreid artikel over de Geschiedenis van Drenthe. Bernd Otter sprak met redacteur Jan Bos en auteurs Gerding en Van der Sanden. Het interview met Michiel Gerding kunt u op deze pagina nog eens nalezen.




Provincie zonder stad en open water


Drenthe is apart, omdat het een gewest is van dorpen. Dat is nog steeds zo, want de Drentse steden van nu zijn te kenschetsen als uit de kluiten gewassen dorpen. Het is de meest plattelandse van alle provincies.

Provinciaal historicus Michiel Gerding heeft dat gegeven in zijn nieuwe beschrijving van de Drentse geschiedenis verheven tot een van de rode draden. Hij is ervan overtuigd dat het ontbreken van echte steden en open water wezenlijk is geweest voor de provinciale ontwikkeling. Gerding is nog druk bezig met het nieuwe standaardwerk over de geschiedenis. Duidelijk is wel dat het een ander boek wordt dan het vorige.

Niet alleen omdat het geschreven wordt door één persoon. Het wordt ook populairder, bevat meer illustraties en belicht ook de voor Drenthe belangrijke naoorlogse periode. Gerding wijst erop dat de provincie tot 1970 een buitenbeentje was. Pas daarna kan Drenthe zich een gemiddelde provincie noemen. ,,De provincie bungelde voor die tijd altijd achteraan. Het ontbrak aan van alles. Drenten dopten hun eigen boontjes, invloed van buitenaf was er weinig. Je moet beseffen dat in 1630 in heel Drenthe maar 30.000 mensen woonden. Boeren redden zich prima zelf. Adel deed zich bestuurlijk wel gelden, maar lang niet zo sterk als elders.’’

De opmerking verraadt Gerdings specialiteit: de verveningsgeschiedenis. Die komt royaal aan bod. Gerding zit lekker in de materie. Als een van de weinigen in Drenthe heeft hij overzicht over wat er allemaal is uitgezocht over de Drentse geschiedenis. Het zal hem niet glad zitten om het verhaal in driehonderd bladzijden te doen. Dat wordt veel schrappen en vooral geen vaktechnische uitweidingen, zoals wel te vinden in het vorige geschiedenisboek van Drenthe. Toch kan het boek van Heringa cs. uit 1985 zeker niet in de onderste la als het nieuwe geschiedenisboek klaar is. ,,Ik heb groot respect voor dat boek. Echte fouten staan er niet in. Het beeld van onze geschiedenis is wel veel scherper geworden. Heringa benadrukte de bestuurlijke geschiedenis, ik weeg de ontwikkelingen voor de gewone Drent veel zwaarder. Kijk maar eens hoeveel dorpen zijn ontstaan door de vervening. Daar gold een pionierssamenleving en dat maakt ook het verschil met het zand duidelijk. Daar bestonden hechte gemeenschappen met naoberschap en bijzondere gezamenlijkheid van de boermarken.’’ Dat verschil is nog steeds te merken, vindt Gerding. ,,Dat zie je in de zorg bijvoorbeeld. Meer en ook anderssoortige zorgvragen. Opmerkelijk is ook het grote aantal geloofsgemeenschappen in de veengebieden.’’ De invloed van de vervening is naar het idee van Gerding altijd wat onderbelicht geweest. Water en dan vooral de voor de vervening gegraven kanalen hebben structuur gebracht in het Drentse landschap, meer dan mensen beseffen.

Als mede-initiatiefnemer van de Drentse Encyclopedie kan Gerding het niet laten om belangrijke Drenten voor het voetlicht te brengen. De allerbelangrijkste Drent was voor hem landbouwvoorlichter Jacob Elema. ,,Meer nog dan gouverneur Petrus Hofstede heeft hij verschil gemaakt. Honderden lezingen heeft hij gegeven in de negentiende eeuw en dan werd vaak dezelfde avond nog een landbouwvereniging of landbouwbank opgericht.’’ Mede daardoor is de modernisering in de Drentse landbouwveel soepeler verlopen dan elders, zo stelt Gerding.

Kunnen we nog echt groot nieuws verwachten in de nieuwe geschiedenis van Drenthe? ,,Spannende nieuwigheden zullen er niet in staan, of ik moet nog kunnen bewijzen dat de slag bij Ane nooit heeft plaatsgevonden’’, lacht Gerding.

Foto: Hilbrand Dijkhuizen

Gerdingdvhn630